بارها شنيده ايم كه در حوادث كارگاهي كه بعضا در محوطه كارگاه بر اثر بي احتياطي رخ مي دهد و منجر به فوت و يا نقص عضو افرادي در محوطه كارگاه مي شود، مراجع قانوني قصور را به طور كامل يا به صورت درصدي متوجه مهندسان ناظر كرده اند.

اين موضوع همواره دغدغه بسياري از مهندسان است كه چطور  مهندس ناظري كه فقط به دفعات محدود از ساختمان بازديد ميكند اين قدر در مقابل حوادث كارگاهي و مسائل ايمني مسئوليت دارد؟ و اصولا  اين سوال پيش مي آيد كه مهندسان ناظر چقدر در مقابل رعايت مسائل ايمني در كارگاه و عواقب ناشي عدم رعايت آن، مسئوليت دارند؟

پاسخ اين سوال را در بند 12-1-5 مبحث 12 مقررات ملي ساختماني ايران بيابيد: خصوصا به بند 12-1-5-8 كه با رنگ قرمز نشان داده ايم عنايت وي‍ژه نماييد. همانگونه كه ملاحظه مي فرمائيد با وجودي كه مسئول اصلي رعايت ايمني در محيط كارگاه به عهده كارفرما و مجري ساختمان مي باشد ولي به نظر مي سد فقط زماني از مهندس ناظر سلب مسئوليت مي شود كه گزارش كتبي مربوطه به مراجع قانوني ارسال شده باشد.

در ادامه توجه شما را به عين متن مقررات جلب مي كنيم:

 

مبحث 12 - ايمني و حفاظت كار در حين اجرا

12-1-5 مسئولیت ایمنی

12-1-5-1 در هر کارگاه ساختمانی مجری موظف است اقدامات لازم به منظور حفظ و تأمین ایمنی را به عمل آورد.

12-1-5-2 هرگاه یک یا چند کارفرما یا افراد خویش فرما به طور همزمان، در یک کارگاه ساختمانی مشغول به کار باشند، هر کارفرما در محدوده پیمان خود مسئول اجرای مقررات ایمنی و حفاظت کار می باشد. کارفرمایانی که به طور همزمان در یک کارگاه ساختمانی مشغول فعالیت هستند، باید در اجرای مقررات مذکور با یکدیگر همکاری نموده و مجری یا پیمانکار اصلی نیز مسئول ایجاد هماهنگی بین آنها می باشد. برقراری بیمه مسئولیت مدنی و شخص ثالث از مسئولیت های مجری، کارفرما و مسئولین مربوطه نمی کاهد.

 

12-1-5-3 کارفرمایان کارگاههای ساختمانی موظفند از شخص ذیصلاح دارای پروانه اشتغال یا مهارت فنی و یا گواهی ویژه(در حدود صلاحیت مربوطه) در عملیات ساختمانی استفاده نمایند.

 

12-1-5-4 مجری و کارفرمایان کارگاه های ساختمانی موظفند برای تأمین سلامت و بهداشت کارگران در کارگاه ساختمانی، وسایل و تجهیزات لازم را بر اساس مقررات این مبحث تهیه و در اختیار آنها قرار داده، چگونگی کاربرد این وسایل را به کارگران آموخته و در مورد کاربرد وسایل و تجهیزات و رعایت مقررات مذکور نیز نظارت نمایند. کارگران نیز ملزم به استفاده و نگهداری از وسایل مذکور و اجرای دستور العمل های مربوطه خواهند بود.

 

12-1-5-5 در کارگاه ساختمانی بناهای با زیربنای بیش از 3000 مترمربع و یا با ارتفاع بیش از 18 متر از روی پی و یا داشتن حداقل 25 نفر کارگر و همچنین در گودبرداری بیش از 3 متر از کف گذر، مجری موظف به تعیین مسئول ایمنی و معرفی وی به کارکنان و مهندس ناظر می باشد. تعیین و حضــور مسئول ایمنی در کارگاه رافع مسئولیتـهای قانونی مجری و مسئولین مربوطه نمی باشد.

 

12-1-5-6 در صورت احتمال وقوع حادثه، مجری موظف است تا تأمین ایمنی لازم از ادامه عملیات ساختمانی در موضع خطر خودداری نماید. در صورت وقوع حادثه منجر به خسارت، جرح یا فوت، مجری موظف است پس از انجام اقدامات فوری برای رفع خطر، مراتب را حسب مورد به مراجع ذیربط اعلام نماید.

12-1-5-7 کارفرما نباید به هیچ کارگری اجازه دهد که خارج از ساعت عادی کار، به تنهایی مشغول به کار باشد. در صورت انجام کار در ساعت غیر عادی، باید روشنایی کافی و امکان برقراری ارتباط و نیز تمام خدمات مورد نیازکارگران فراهم شود.

 

12-1-5-8 مهندس ناظر نیز موظف به نظارت بر عملیات ساختمانی موضوع بند 12-1-3-2 می باشد. هرگاه مهندس ناظر در ارتباط با عملیات ساختمانی، مواردی را خلاف این مبحث مشاهده نماید، باید ضمن تذکر کتبی به مجری، مراتب را به مرجع رسمی ساختمان اعلام نماید.

 

12-1-5-9 شهرداری و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان و همچنین سازمان نظام مهندسی ساختمان موظف به نظارت بر عملکرد مجری و مهندس ناظر می باشند. در صورت بروز تخلف باید مراتب به شورای انتظامی نظام مهندسی ساختمان گزارش گردد.